Jakie są rodzaje arteterapii?

Jakie są rodzaje arteterapii?

Każde dziecko, szczególnie w wieku przedszkolnym i szkolnym, bardzo chętnie bierze udział w różnego rodzaju zajęciach artystycznych. Bez względu na opanowane umiejętności i wrodzony talent, wszystkie dzieci chętnie podejmują się kreatywnych działań, które nie tylko wpływają pozytywnie na rozwój fizyczny i predyspozycje manualne. Jak się okazuje, wszelkie aktywności związane z ekspresją swoich myśli przy pomocy artystycznych środków mają pozytywny wpływ na psychikę dziecka. Z tego powodu od dłuższego czasu wdrażane są artystyczne formy terapeutyczne podczas leczenia wielu różnych schorzeń, z którymi borykają się najmłodsi. Jakie są rodzaje arteterapii i komu są zalecane?

Arteterapia – czym jest?

Arteterapia to forma psychoterapii, której głównymi elementami komunikacji są wszelkie środki artystyczne, proces twórczy, a także dzieło powstałe w jego wyniku. Forma ta jest wykorzystywana w terapii dzieci, młodzieży oraz dorosłych i osób starszych. Skierowana jest dla wszystkich, którym kreatywność pomoże dać upust swoim problemom, wewnętrznym konfliktom oraz chcą lepiej radzić sobie ze swoimi problemami. Sama nazwa składa się z dwóch części – sztuki oraz terapii. Jak sama nazwa wskazuje jest to działanie terapeutyczne z wykorzystaniem twórczości.

Dziedziny arteterapii

Arteterapię można podzielić na kilka dziedzin. Do najpopularniejszych zalicza się:

  • terapię przez sztuki plastyczne – zalicza się do nich rysunek, rzeźbę, malarstwo, fotografię, film, różnego rodzaju multimedia, działania przestrzenne,
  • muzykoterapię aktywną – dotyczy śpiewu, gry na instrumentach, ruchu przy muzyce, improwizacji,
  • muzykoterapię receptywną – odnosi się do słuchania muzyki, relaksacji oraz wizualizacji,
  • dramoterapię, która wykorzystuje psychodramę, elementy dramy oraz teatru i polega na odgrywaniu różnych ról społecznych w sytuacjach zaimprowizowanych,
  • choreoterapię – terapię przez taniec,
  • biblioterapię – przez wykorzystywanie wybranych tytułów literackich w celach terapeutycznych.

Funkcje arteterapii

Ze względu na swoje szerokie zastosowanie, arteterapia spełnia szereg funkcji. Do najważniejszych należy:

  • rekreacyjna – tworzy warunki, które ułatwiają wypoczynek, pozwala oderwać się od codzienności, ułatwia nabywanie nowych umiejętności do rozwiązywania istotnych problemów,
  • edukacyjna – pozwala dostarczać dodatkową wiedzę oraz zwiększyć mądrość życiową, co sprawia, że jednostka może bardziej angażować się w rzeczywistość przez stawianie sobie coraz ambitniejszych celów,
  • korekcyjna – dotyczy przekształcania negatywnych mechanizmów w te bardziej wartościowe i przydatne,
  • ekspresyjna – pozwala ujawnić tłumione emocje i tym samym rozładowywać nagromadzone napięcia, które niekorzystnie wpływają na wiele aspektów – zarówno fizycznych, jak i psychicznych,
  • pragmatyczna – pozwala zapewniać podstawowe potrzeby,
  • kompensacyjna – umożliwia zaspokajać nierealizowane potrzeby jednostki,
  • regulacyjna – dotyczy zaspokajania potrzeb samorealizacji.

Proces twórczy dodatkowo pozwala:

  • odreagować i uwolnić nagromadzone emocje,
  • zmniejszyć poziom napięcia mięśniowego oraz emocjonalnego,
  • uaktywnić sferę komunikacji niewerbalnej,
  • wzmocnić poczucie bezpieczeństwa i kontroli,
  • zwiększyć poziom akceptacji siebie,
  • zwiększyć świadomość motywów własnych zachowań oraz działań,
  • uaktywnić spontaniczność i uzewnętrznianie własnej ekspresji.
Sprawdź kierunek studiów podyplomowych

Techniki stosowane w arteterapii

Zajęcia terapeutyczne z wykorzystaniem form arteterapii mogą być prowadzone w przeróżny sposób. Dzięki dużej ilości metod oraz technik wykorzystywanych w arteterapii, zajęcia mogą być interesujące i zróżnicowane. Najpopularniejszymi technikami jest:

  • Drama – metoda, która polega na uczeniu się przez odgrywanie ról przez uczestników.
  • List – technika, która polega na pisaniu przez grupę listu do konkretnego bohatera – wszystkie grupy czytają listy, a następnie na ich podstawie układają opowiadanie o tym, jak powinien postąpić w danej sytuacji bohater.
  • Poza – technika, która polega na prezentowaniu swoją pozą, ciałem konkretnej emocji lub sytuacji.
  • Płaszcz eksperta – metoda, która pozwala spojrzeć na dany problem z różnych perspektyw – np. punktu widzenia ojca, matki, nauczyciela.
  • Bezludna wyspa – technika dotycząca wizualizacji oraz pracy w grupach i późniejszej prezentacji w formie plastycznej bezludnej wyspy (uczestnicy przedstawiają określone elementy na arkuszach papieru).
  • Cztery okna – zabawa, która pozwala uwrażliwić uczestników – polega na złożeniu kartki tak, aby powstały cztery pola, w które wpisują odpowiedzi na konkretne pytania (np. „Co sprawia, że jestem szczęśliwy?, „Kilka rzeczy, w których jestem dobry”.

Metody arteterapii opisane zostały szczegółowo w naszym innym artykule.

Studia podyplomowe Arteterapia

Arteterapia to studia podyplomowe, które pozwalają słuchaczom zdobyć umiejętności i kompetencje niezbędne do pracy jako Arteterapeuta. Kierunek ma charakter kwalifikacyjny, co oznacza, że absolwenci – oprócz pełnoprawnego i honorowanego świadectwa ukończenia studiów podyplomowych – otrzymują także kwalifikacje pozwalające na prowadzenie zajęć z zakresu arteterapii. Więcej o kierunku przeczytasz na stronie Arteterapia studia.