{"id":20545,"date":"2026-10-21T11:30:40","date_gmt":"2026-10-21T09:30:40","guid":{"rendered":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/?p=20545"},"modified":"2026-10-21T11:30:42","modified_gmt":"2026-10-21T09:30:42","slug":"prawo-to-cos-wiecej-niz-przepisy-wywiad-z-dr-agnieszka-sobieska-ekspertka-w-dziedzinie-prawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/prawo-to-cos-wiecej-niz-przepisy-wywiad-z-dr-agnieszka-sobieska-ekspertka-w-dziedzinie-prawa\/","title":{"rendered":"Prawo to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c przepisy. Wywiad z dr Agnieszk\u0105 Sobiesk\u0105 \u2013 ekspertk\u0105 w dziedzinie prawa\u00a0"},"content":{"rendered":"<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_85 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Prze\u0142\u0105cznik Spisu Tre\u015bci\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/prawo-to-cos-wiecej-niz-przepisy-wywiad-z-dr-agnieszka-sobieska-ekspertka-w-dziedzinie-prawa\/#Jak_wygladala_Pani_droga_zawodowa_i_co_sprawilo_ze_zainteresowala_sie_Pani_wlasnie_ta_dziedzina_Czy_byl_moment_ktory_mial_na_to_szczegolny_wplyw\" >Jak wygl\u0105da\u0142a Pani droga zawodowa i co sprawi\u0142o, \u017ce zainteresowa\u0142a si\u0119 Pani w\u0142a\u015bnie t\u0105 dziedzin\u0105? Czy by\u0142 moment, kt\u00f3ry mia\u0142 na to szczeg\u00f3lny wp\u0142yw?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/prawo-to-cos-wiecej-niz-przepisy-wywiad-z-dr-agnieszka-sobieska-ekspertka-w-dziedzinie-prawa\/#Jakimi_zagadnieniami_zajmuje_sie_Pani_obecnie_i_ktore_z_nich_uwaza_za_najbardziej_fascynujace\" >Jakimi zagadnieniami zajmuje si\u0119 Pani obecnie i kt\u00f3re z nich uwa\u017ca za najbardziej fascynuj\u0105ce?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/prawo-to-cos-wiecej-niz-przepisy-wywiad-z-dr-agnieszka-sobieska-ekspertka-w-dziedzinie-prawa\/#Czego_studenci_moga_nauczyc_sie_dzieki_Pani_doswiadczeniu\" >Czego studenci mog\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 dzi\u0119ki Pani do\u015bwiadczeniu?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/prawo-to-cos-wiecej-niz-przepisy-wywiad-z-dr-agnieszka-sobieska-ekspertka-w-dziedzinie-prawa\/#Z_jakiego_projektu_badania_lub_publikacji_jest_Pani_najbardziej_dumna_w_swojej_dzialalnosci_i_dlaczego\" >Z jakiego projektu, badania lub publikacji jest Pani najbardziej dumna w swojej dzia\u0142alno\u015bci i dlaczego?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/prawo-to-cos-wiecej-niz-przepisy-wywiad-z-dr-agnieszka-sobieska-ekspertka-w-dziedzinie-prawa\/#Jakie_wyzwania_wystepuja_obecnie_w_Pani_dziedzinie_i_ktore_z_nich_uwaza_Pani_za_szczegolnie_istotne\" >Jakie wyzwania wyst\u0119puj\u0105 obecnie w Pani dziedzinie i kt\u00f3re z nich uwa\u017ca Pani za szczeg\u00f3lnie istotne?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/prawo-to-cos-wiecej-niz-przepisy-wywiad-z-dr-agnieszka-sobieska-ekspertka-w-dziedzinie-prawa\/#Jakie_kompetencje_lub_sposob_myslenia_sa_dzis_Pani_zdaniem_szczegolnie_wazne_dla_osob_rozwijajacych_sie_w_tej_dziedzinie\" >Jakie kompetencje lub spos\u00f3b my\u015blenia s\u0105 dzi\u015b, Pani zdaniem, szczeg\u00f3lnie wa\u017cne dla os\u00f3b rozwijaj\u0105cych si\u0119 w tej dziedzinie?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/prawo-to-cos-wiecej-niz-przepisy-wywiad-z-dr-agnieszka-sobieska-ekspertka-w-dziedzinie-prawa\/#Dlaczego_%E2%80%93_Pani_zdaniem_%E2%80%93_polaczenie_praktyki_zawodowej_z_dzialalnoscia_naukowa_jest_wazne_dla_studentow\" >Dlaczego \u2013 Pani zdaniem \u2013 po\u0142\u0105czenie praktyki zawodowej z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 naukow\u0105 jest wa\u017cne dla student\u00f3w?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/prawo-to-cos-wiecej-niz-przepisy-wywiad-z-dr-agnieszka-sobieska-ekspertka-w-dziedzinie-prawa\/#Co_poza_dzialalnoscia_naukowa_lub_zawodowa_inspiruje_Pania_na_co_dzien\" >Co poza dzia\u0142alno\u015bci\u0105 naukow\u0105 lub zawodow\u0105 inspiruje Pani\u0105 na co dzie\u0144?<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/prawo-to-cos-wiecej-niz-przepisy-wywiad-z-dr-agnieszka-sobieska-ekspertka-w-dziedzinie-prawa\/#Zaglosuj_na_dr_Agnieszke_Sobieska_w_plebiscycie_Wykladowca_Roku_2026\" >Zag\u0142osuj na dr Agnieszk\u0119 Sobiesk\u0105 w plebiscycie Wyk\u0142adowca Roku 2026<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Czy prawo zawsze nad\u0105\u017ca za zmianami spo\u0142ecznymi i rozwojem technologii? Jak podkre\u015bla dr Agnieszka Sobieska \u2013 ekspertka naszej Uczelni \u2013 <strong>zrozumienie prawa wymaga spojrzenia nie tylko na przepisy, ale r\u00f3wnie\u017c na kultur\u0119, zachowania spo\u0142eczne i warto\u015bci, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na nasze postrzeganie rzeczywisto\u015bci<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O swoich zainteresowaniach naukowych, niekonwencjonalnych metodach nauczania oraz kompetencjach przysz\u0142ych prawnik\u00f3w <strong>dr Agnieszka Sobieska opowiada w wywiadzie, do kt\u00f3rego lektury serdecznie zapraszamy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_wygladala_Pani_droga_zawodowa_i_co_sprawilo_ze_zainteresowala_sie_Pani_wlasnie_ta_dziedzina_Czy_byl_moment_ktory_mial_na_to_szczegolny_wplyw\"><\/span>Jak wygl\u0105da\u0142a Pani droga zawodowa i co sprawi\u0142o, \u017ce zainteresowa\u0142a si\u0119 Pani w\u0142a\u015bnie t\u0105 dziedzin\u0105? Czy by\u0142 moment, kt\u00f3ry mia\u0142 na to szczeg\u00f3lny wp\u0142yw?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Moja naukowa fascynacja zacz\u0119\u0142a si\u0119 w podr\u00f3\u017cy. W Indonezji, Uzbekistanie, Iranie, Maroku zobaczy\u0142am co\u015b, co bardzo mnie zaintrygowa\u0142o: ta sama religia, a zupe\u0142nie r\u00f3\u017cne znaczenia przypisywane strojowi muzu\u0142manek. Nagle okaza\u0142o si\u0119, \u017ce odpowied\u017a \u201ebo islam\u201d jest po prostu za \u0142atwa. Trzeba by\u0142o zapyta\u0107 o kultur\u0119, histori\u0119, polityk\u0119, spo\u0142eczne oczekiwania i oczywi\u015bcie prawo. I w\u0142a\u015bnie wtedy pojawi\u0142o si\u0119 pytanie, kt\u00f3re zosta\u0142o ze mn\u0105 na d\u0142ugo: <strong>dlaczego to, co dla jednych jest czym\u015b zwyczajnym, prawo potrafi potraktowa\u0107 jako problem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wtedy zacz\u0119\u0142o mnie fascynowa\u0107 pytanie: co w\u0142a\u015bciwie silniej kszta\u0142tuje to drugie \u2013 kultura prawo czy prawo kultur\u0119? A kiedy p\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142am przygl\u0105da\u0107 si\u0119 sytuacji muzu\u0142manek w Europie, zobaczy\u0142am, \u017ce kawa\u0142ek materia\u0142u potrafi uruchomi\u0107 debat\u0119 o wolno\u015bci religii, autonomii kobiet, neutralno\u015bci pa\u0144stwa, bezpiecze\u0144stwie i to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>I chyba w\u0142a\u015bnie wtedy odkry\u0142am, co naprawd\u0119 fascynuje mnie w prawie \u2013 nie sam przepis, ale to, co dzieje si\u0119 z nim, kiedy spotyka konkretnego cz\u0142owieka<\/strong>. Gdzie trzeba zapyta\u0107 nie tylko: Co m\u00f3wi norma?\u201d, ale te\u017c: \u201eDlaczego w\u0142a\u015bnie to uznali\u015bmy za normalne?\u201d, \u201eKogo ta regu\u0142a chroni?\u201d i \u201eKogo mo\u017ce wyklucza\u0107?\u201d. Z tego wyr\u00f3s\u0142 m\u00f3j doktorat, ale te\u017c m\u00f3j spos\u00f3b my\u015blenia o prawie w og\u00f3le. Dlatego nigdy nie ci\u0105gn\u0119\u0142o mnie do zamkni\u0119cia si\u0119 w jednym kodeksie. Im bardziej mog\u0119 \u0142\u0105czy\u0107 r\u00f3\u017cne perspektywy, tym robi si\u0119 ciekawiej. Prawo, kultura, religia, technologia, sztuka, spo\u0142eczne zachowania \u2013 dla mnie te \u015bwiaty ca\u0142y czas ze sob\u0105 rozmawiaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jakimi_zagadnieniami_zajmuje_sie_Pani_obecnie_i_ktore_z_nich_uwaza_za_najbardziej_fascynujace\"><\/span>Jakimi zagadnieniami zajmuje si\u0119 Pani obecnie i kt\u00f3re z nich uwa\u017ca za najbardziej fascynuj\u0105ce?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nadal bardzo mocno zajmuj\u0105 mnie <strong>prawa cz\u0142owieka, dyskryminacja, wolno\u015b\u0107 religii oraz problem neutralno\u015bci<\/strong>. Coraz cz\u0119\u015bciej przenosz\u0119 jednak te pytania r\u00f3wnie\u017c do \u015bwiata nowych technologii: interesuje mnie etyka sztucznej inteligencji, dyskryminacja algorytmiczna i to, czy stare spo\u0142eczne uprzedzenia potrafimy nie\u015bwiadomie zapisa\u0107 w kodzie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fascynuje mnie na przyk\u0142ad pytanie, co si\u0119 dzieje, kiedy algorytm zaczyna rozpoznawa\u0107 chust\u0119 muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 jako okre\u015blony marker religijny czy kulturowy \u2013 bo przecie\u017c wcze\u015bniej tego znaczenia musia\u0142 \u201enauczy\u0107 si\u0119\u201d od ludzi. Albo dlaczego tatua\u017c na twarzy spo\u0142ecznie m\u00f3wi nam co\u015b zupe\u0142nie innego ni\u017c identyczny tatua\u017c na plecach. To s\u0105 moje ulubione pytania \u2013 na pocz\u0105tku brzmi\u0105 troch\u0119 dziwnie, a po chwili okazuje si\u0119, \u017ce prowadz\u0105 wprost do problem\u00f3w r\u00f3wno\u015bci, wolno\u015bci, w\u0142adzy czy wykluczenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bardzo bliska jest mi r\u00f3wnie\u017c <strong>antropologia prawa, czyli pytanie o relacj\u0119 mi\u0119dzy prawem a kultur\u0105<\/strong>. Prawo mo\u017cna zmieni\u0107 jednym aktem. Kultur\u0119 \u2013 raczej nie. Zmiana przepisu nie sprawia przecie\u017c, \u017ce nast\u0119pnego dnia znikaj\u0105 utrwalone warto\u015bci, zwyczaje czy sposoby my\u015blenia. I odwrotnie \u2013 kultura potrafi wp\u0142ywa\u0107 na to, jakie prawo w og\u00f3le jeste\u015bmy gotowi zaakceptowa\u0107. Dlatego <strong>fascynuje mnie przestrze\u0144 pomi\u0119dzy \u201eprawo m\u00f3wi\u201d a \u201eludzie robi\u0105\u201d<\/strong>. Czy prawo rzeczywi\u015bcie potrafi zmieni\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo? Kiedy to spo\u0142ecze\u0144stwo wymusza zmian\u0119 prawa? I dlaczego czasem przepis zmienia si\u0119 szybko, a rzeczywisto\u015b\u0107 bardzo d\u0142ugo pozostaje taka sama?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Coraz wi\u0119cej miejsca w mojej pracy zajmuje te\u017c <strong>edukacja poprzez sztuk\u0119 i krytyczna \u015bwiadomo\u015b\u0107 kulturowa<\/strong>. Sztuka jest dla mnie troch\u0119 laboratorium ukrytych norm. Obraz potrafi czasem szybciej ni\u017c dwadzie\u015bcia stron tekstu pokaza\u0107 stereotyp, wykluczenie, hierarchi\u0119 czy mechanizm w\u0142adzy. Interesuje mnie wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c to, czy o prawie mo\u017cna skutecznie uczy\u0107 przez obraz, ruch, do\u015bwiadczenie i emocj\u0119 \u2013 a nie tylko przez tekst.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czego_studenci_moga_nauczyc_sie_dzieki_Pani_doswiadczeniu\"><\/span>Czego studenci mog\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 dzi\u0119ki Pani do\u015bwiadczeniu?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chcia\u0142abym przede wszystkim, \u017ceby <strong>nauczyli si\u0119 nie ufa\u0107 pierwszej oczywistej odpowiedzi<\/strong>. Prawo mo\u017cna oczywi\u015bcie wyk\u0142ada\u0107 jako zestaw definicji, przepis\u00f3w i wyj\u0105tk\u00f3w. Mnie bardziej interesuje moment, w kt\u00f3rym student zaczyna pyta\u0107: \u201eAle dlaczego w\u0142a\u015bnie tak?\u201d, \u201eCzy ta regu\u0142a naprawd\u0119 dzia\u0142a tak samo wobec ka\u017cdego?\u201d albo moje ulubione: \u201eA co si\u0119 stanie, je\u017celi zmienimy jeden element tej sytuacji?\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego na moich zaj\u0119ciach r\u00f3\u017cne rzeczy mog\u0105 si\u0119 wydarzy\u0107. <strong>Mo\u017cemy budowa\u0107 norm\u0119 prawn\u0105 z klock\u00f3w LEGO, rozwi\u0105zywa\u0107 escape room, pracowa\u0107 z obrazem<\/strong>, wycina\u0107 i uk\u0142ada\u0107 elementy definicji legalnej, przeprowadza\u0107 eksperyment etyczny albo uczy\u0107 si\u0119 w ruchu. I czasami rozdaj\u0119 cukierki. Bo cukierek mo\u017ce by\u0107 ca\u0142kiem niez\u0142ym pocz\u0105tkiem rozmowy o sprawiedliwo\u015bci. Zw\u0142aszcza kiedy nie wszyscy dostaj\u0105 tyle samo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie chodzi mi jednak o to, \u017ceby student pomy\u015bla\u0142: \u201eale fajne zaj\u0119cia, bawili\u015bmy si\u0119 LEGO\u201d. Chc\u0119, \u017ceby najpierw co\u015b zobaczy\u0142, poczu\u0142 albo uzna\u0142 za niesprawiedliwe, a dopiero potem odkry\u0142, \u017ce w\u0142a\u015bnie wszed\u0142 w \u015brodek problemu prawnego albo etycznego. Bardzo lubi\u0119 ten moment: \u201eZaraz\u2026, ale to nie jest fair\u201d. Bo w\u0142a\u015bnie wtedy zaczyna si\u0119 prawdziwa rozmowa o r\u00f3wno\u015bci, proporcjonalno\u015bci, wolno\u015bci czy konflikcie warto\u015bci. <strong>LEGO nie jest u mnie przerw\u0105 od prawa. Czasami jest sposobem, \u017ceby prawo wreszcie zobaczy\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli student po moich zaj\u0119ciach potrafi spojrze\u0107 na problem z kilku perspektyw, dobrze uzasadni\u0107 w\u0142asne stanowisko, a nawet zakwestionowa\u0107 moje \u2013 uwa\u017cam to za sukces. Nie zale\u017cy mi na studentach, kt\u00f3rzy zawsze si\u0119 ze mn\u0105 zgadzaj\u0105. Zdecydowanie bardziej ceni\u0119 tych, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 przekonuj\u0105co pokaza\u0107 mi, \u017ce mog\u0119 nie mie\u0107 racji.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Z_jakiego_projektu_badania_lub_publikacji_jest_Pani_najbardziej_dumna_w_swojej_dzialalnosci_i_dlaczego\"><\/span>Z jakiego projektu, badania lub publikacji jest Pani najbardziej dumna w swojej dzia\u0142alno\u015bci i dlaczego?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najbardziej zwi\u0105zana jestem z doktoratem, ale nie dlatego, \u017ce uwa\u017cam go za zamkni\u0119ty etap. Wr\u0119cz przeciwnie \u2013 chyba w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce on w og\u00f3le nie chce si\u0119 zamkn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nauczy\u0142 mnie, \u017ce <strong>najciekawsze badania zaczynaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto wtedy, kiedy odpowied\u017a \u201eto oczywiste\u201d zaczyna mnie dra\u017cni\u0107<\/strong>. To wtedy pojawiaj\u0105 si\u0119 pytania o to, kto tworzy norm\u0119, jak prawo radzi sobie z r\u00f3\u017cnic\u0105 i czy to, co nazywamy neutralno\u015bci\u0105, rzeczywi\u015bcie jest neutralne. Jedna chusta potrafi postawi\u0107 przed prawem zaskakuj\u0105co du\u017co pyta\u0144. I chyba najlepszym dowodem na znaczenie tego doktoratu jest to, \u017ce pytania, kt\u00f3re wtedy sobie postawi\u0142am, wracaj\u0105 dzi\u015b w zupe\u0142nie nowych kontekstach \u2013 kiedy zajmuj\u0119 si\u0119 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, kultur\u0105 czy edukacj\u0105. Zmieniaj\u0105 si\u0119 narz\u0119dzia i problemy, ale m\u00f3j spos\u00f3b patrzenia na prawo pozostaje bardzo podobny.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jakie_wyzwania_wystepuja_obecnie_w_Pani_dziedzinie_i_ktore_z_nich_uwaza_Pani_za_szczegolnie_istotne\"><\/span>Jakie wyzwania wyst\u0119puj\u0105 obecnie w Pani dziedzinie i kt\u00f3re z nich uwa\u017ca Pani za szczeg\u00f3lnie istotne?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednym z najwi\u0119kszych wyzwa\u0144 jest dzi\u015b <strong>tempo zmian. Technologia rozwija si\u0119 szybciej ni\u017c prawo<\/strong>, a prawo nie zawsze nad\u0105\u017ca za pytaniami, kt\u00f3re ta technologia przed nami stawia. W przypadku sztucznej inteligencji najbardziej niepokoi mnie pewien paradoks: im bardziej technicznie wygl\u0105da decyzja, tym \u0142atwiej uzna\u0107 j\u0105 za obiektywn\u0105. System co\u015b policzy\u0142, model co\u015b wskaza\u0142, algorytm kogo\u015b zakwalifikowa\u0142 \u2013 wi\u0119c pojawia si\u0119 pokusa, \u017ceby uzna\u0107, \u017ce \u201etak po prostu wysz\u0142o\u201d. Tymczasem algorytm mo\u017ce powiela\u0107 dok\u0142adnie te same stereotypy, nier\u00f3wno\u015bci i kulturowe za\u0142o\u017cenia, kt\u00f3re wcze\u015bniej funkcjonowa\u0142y w spo\u0142ecze\u0144stwie. Tyle \u017ce robi to szybciej, na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 i cz\u0119sto w spos\u00f3b znacznie mniej widoczny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego<strong> fascynuje mnie na przyk\u0142ad pytanie, co si\u0119 dzieje, je\u015bli system zaczyna traktowa\u0107 chust\u0119 jako sygna\u0142 przynale\u017cno\u015bci religijnej czy kulturowej<\/strong>. Bo przecie\u017c tego znaczenia nie wymy\u015bli\u0142 sam \u2013 nauczy\u0142 si\u0119 go od nas. W tym sensie nie jest a\u017c tak odleg\u0142y od cz\u0142owieka, kt\u00f3ry sto lat wcze\u015bniej patrzy\u0142 na ten sam str\u00f3j i r\u00f3wnie\u017c przypisywa\u0142 mu okre\u015blone znaczenie. Zmienia si\u0119 technologia. Nie zawsze zmieniaj\u0105 si\u0119 nasze schematy my\u015blenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">I w\u0142a\u015bnie dlatego prawo \u017ale znosi uproszczenia. Bo za ka\u017cdym modelem kryj\u0105 si\u0119 jakie\u015b za\u0142o\u017cenia, a jego decyzje ostatecznie wp\u0142ywaj\u0105 na czyje\u015b realne \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jakie_kompetencje_lub_sposob_myslenia_sa_dzis_Pani_zdaniem_szczegolnie_wazne_dla_osob_rozwijajacych_sie_w_tej_dziedzinie\"><\/span>Jakie kompetencje lub spos\u00f3b my\u015blenia s\u0105 dzi\u015b, Pani zdaniem, szczeg\u00f3lnie wa\u017cne dla os\u00f3b rozwijaj\u0105cych si\u0119 w tej dziedzinie?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ciekawo\u015b\u0107, krytyczne my\u015blenie i intelektualna pokora<\/strong>. Ale przede wszystkim umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania nie tylko przepis\u00f3w, lecz tak\u017ce rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej te przepisy dzia\u0142aj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ciekawo\u015b\u0107 ka\u017ce pyta\u0107: \u201eDlaczego w\u0142a\u015bciwie uznajemy to za oczywiste?\u201d. Krytyczne my\u015blenie pomaga sprawdzi\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o, oceni\u0107 argument i nie ba\u0107 si\u0119 powiedzie\u0107 \u201enie wiem\u201d. A intelektualna pokora przypomina, \u017ce prawo bardzo rzadko daje nam komfort jednej bezdyskusyjnie poprawnej odpowiedzi. Dobry prawnik powinien wi\u0119c potrafi\u0107 spojrze\u0107 nie tylko na ustaw\u0119, ale te\u017c na reklam\u0119, obraz, zachowanie ludzi w przestrzeni publicznej czy now\u0105 technologi\u0119 i zapyta\u0107: \u201eJaka norma si\u0119 tutaj ukrywa?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wa\u017cna jest te\u017c umiej\u0119tno\u015b\u0107 \u0142\u0105czenia r\u00f3\u017cnych \u015bwiat\u00f3w<\/strong>. Prawnik przysz\u0142o\u015bci nie powinien ba\u0107 si\u0119 technologii, socjologii, psychologii, filozofii ani sztuki. Najciekawsze problemy prawne bardzo cz\u0119sto nie wiedz\u0105, \u017ce powinny trzyma\u0107 si\u0119 granic jednej dyscypliny.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dlaczego_%E2%80%93_Pani_zdaniem_%E2%80%93_polaczenie_praktyki_zawodowej_z_dzialalnoscia_naukowa_jest_wazne_dla_studentow\"><\/span>Dlaczego \u2013 Pani zdaniem \u2013 po\u0142\u0105czenie praktyki zawodowej z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 naukow\u0105 jest wa\u017cne dla student\u00f3w?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bo <strong>teoria bez kontaktu z rzeczywisto\u015bci\u0105 mo\u017ce by\u0107 bardzo elegancka, ale troch\u0119 bezbronna<\/strong>. Z kolei praktyka bez refleksji \u0142atwo zamienia si\u0119 w: \u201erobimy tak, bo zawsze tak robili\u015bmy\u201d. Najciekawiej robi si\u0119 wtedy, kiedy teoria i praktyka zaczynaj\u0105 zadawa\u0107 sobie niewygodne pytania: praktyka pyta \u201eczy to w og\u00f3le dzia\u0142a?\u201d, a nauka \u201edlaczego w\u0142a\u015bciwie robimy to w\u0142a\u015bnie tak?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sama funkcjonuj\u0119 na styku pracy naukowej, dydaktyki i zarz\u0105dzania jako\u015bci\u0105 kszta\u0142cenia, wi\u0119c bardzo wyra\u017anie widz\u0119, jak potrzebne s\u0105 obie perspektywy. Chcia\u0142abym, \u017ceby student nie wychodzi\u0142 z uczelni wy\u0142\u0105cznie z odpowiedzi\u0105 na pytanie \u201ejak to zrobi\u0107?\u201d, ale r\u00f3wnie\u017c z odruchem: <strong>\u201edlaczego robimy to w\u0142a\u015bnie tak \u2013 i czy da si\u0119 zrobi\u0107 to lepiej?\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Co_poza_dzialalnoscia_naukowa_lub_zawodowa_inspiruje_Pania_na_co_dzien\"><\/span>Co poza dzia\u0142alno\u015bci\u0105 naukow\u0105 lub zawodow\u0105 inspiruje Pani\u0105 na co dzie\u0144?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najbardziej inspiruj\u0105 mnie chyba rzeczy, kt\u00f3re na pierwszy rzut oka wygl\u0105daj\u0105 zupe\u0142nie niepozornie: <strong>obraz w muzeum, rozmowa z dzieckiem, fragment ksi\u0105\u017cki, ubranie, gest, reklama czy scena zaobserwowana na ulicy<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mam t\u0119 zawodow\u0105 przypad\u0142o\u015b\u0107, \u017ce bardzo szybko zaczynam patrze\u0107 na nie przez pryzmat pyta\u0144 prawnych i spo\u0142ecznych. Widz\u0119 cz\u0142owieka w okre\u015blonym stroju i zastanawiam si\u0119, co w\u0142a\u015bciwie odczytujemy z jego wygl\u0105du. Widz\u0119 obraz i zaczynam my\u015ble\u0107 o w\u0142adzy, normach albo wykluczeniu. M\u00f3j m\u00f3zg nie jest szczeg\u00f3lnie dobry w braniu urlopu od zadawania pyta\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bardzo du\u017co daje mi te\u017c patrzenie na \u015bwiat razem z moim synem. Dzieci maj\u0105 fantastyczn\u0105 zdolno\u015b\u0107 zadawania pyta\u0144, kt\u00f3rych doro\u015bli ju\u017c nie zadaj\u0105, bo gdzie\u015b po drodze nauczyli si\u0119, \u017ce pewne rzeczy \u201epo prostu s\u0105\u201d. I chyba w\u0142a\u015bnie dlatego <strong>dzieci\u0119ce \u201eale dlaczego?\u201d jest mi tak bliskie tak\u017ce naukowo<\/strong>. Bo w nauce cz\u0119sto najciekawsze okazuje si\u0119 nie samo znalezienie odpowiedzi, ale zauwa\u017cenie, \u017ce co\u015b, co wszyscy uznali za oczywiste, wcale takie oczywiste nie jest.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zaglosuj_na_dr_Agnieszke_Sobieska_w_plebiscycie_Wykladowca_Roku_2026\"><\/span>Zag\u0142osuj na dr Agnieszk\u0119 Sobiesk\u0105 w plebiscycie Wyk\u0142adowca Roku 2026<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ciekawo\u015b\u0107, krytyczne my\u015blenie i umiej\u0119tno\u015b\u0107 spojrzenia na prawo z r\u00f3\u017cnych perspektyw to warto\u015bci, kt\u00f3re dr Agnieszka Sobieska przek\u0142ada na swoj\u0105 prac\u0119 ze studentami. <strong>Wykorzystuj\u0105c niekonwencjonalne metody dydaktyczne, zach\u0119ca ich do zadawania pyta\u0144, samodzielnego wyci\u0105gania wniosk\u00f3w i poszukiwania rozwi\u0105za\u0144<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli cenisz jej kreatywne podej\u015bcie do nauczania oraz zaanga\u017cowanie w rozw\u00f3j student\u00f3w, <a href=\"https:\/\/wykladowcaroku.pl\/\" rel=\"external nofollow noopener\" target=\"_blank\"><strong>oddaj sw\u00f3j g\u0142os w plebiscycie Wyk\u0142adowca Roku 2026<\/strong><\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy prawo zawsze nad\u0105\u017ca za zmianami spo\u0142ecznymi i rozwojem technologii? Jak podkre\u015bla dr Agnieszka Sobieska \u2013 ekspertka naszej Uczelni \u2013 zrozumienie prawa wymaga spojrzenia nie tylko na przepisy, ale r\u00f3wnie\u017c na kultur\u0119, zachowania spo\u0142eczne i warto\u015bci, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na nasze postrzeganie rzeczywisto\u015bci. O swoich zainteresowaniach naukowych, niekonwencjonalnych metodach nauczania oraz kompetencjach przysz\u0142ych prawnik\u00f3w dr Agnieszka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":28,"featured_media":20546,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[8027],"tags":[],"class_list":["post-20545","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-porady-i-aktualnosci"],"acf":[],"modified_by":"Joanna Grabowska","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/28"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20545"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20547,"href":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20545\/revisions\/20547"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20546"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/studia-online.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}